درجه‌بندی سنی فیلم‌ها، از هالیوود تا سینمای ایران

29 آبان 1399
۰ 14 بازدید

درجه‌بندی سنی فیلم‌ها که در ایران آغاز شده است با وجود مطابقت با شرایط و عرف جامعه ایران، تا حدود زیادی از نظر محتوایی شبیه به درجه‌بندی فیلم‌ها در جهان است، البته تفاوت‌هایی هم در زمینه تقسیم‌بندی سنی وجود دارد.

درجه‌بندی سنی فیلم‌ها، موضوعی است که این روزها در سینمای ایران جامه عمل به خود گرفته است، اتفاقی که تا حدود زیادی نظام اکران سینمای ایران را قانون‌مندتر از گذشته می‌کند و براساس آن فیلم‌ها در چارچوب درست و معینی برای مخاطبان نمایش داده می‌شوند.

 

درجمع بندی‌ سنی برای فیلم‌ها اما سال‌هاست که در سینمای جهان در حال اجراست و طبق قوانین مشخص فیلم‌ها در سینماها اکران می‌شوند، حال که بحث درجه‌بندی سنی در ایران داغ است، خوب است که نگاهی به چگونگی انجام این موضوع در سینمای جهان بیندازیم.

رده بندی سنی فیلم

فیلم‌ها در جهان چه درجه‌بندی دارند؟

فیلم ها

درجه G- عمومی

مخفف General Audience به معنی تماشاگران عمومی است که همه سنین قادر به تماشای این فیلم‌ها می‌باشند، و به این معنی است که فیلم چیزی را شامل نمی‌شود و حتی خطری برای بچه‌های جوان هم ندارد.

درجه PG

مخفف Parental Guidance Suggested به معنی تصمیم‌گیری با والدین است که ممکن است مواردی برای بچه‌ها مناسب نباشد، و به این معنی است که والدین ممکن است دوست نداشته باشند بچه‌های جوانشان این سری فیلم‌ها را ببینند و ممکن است مسئله‌ای هم نداشته باشد.

درجه PG-13

مخفف Parents Strongly Cautioned به معنی تذکر قاطع به والدین است که بعضی موارد برای بچه‌های زیر ۱۳ سال نامناسب است و والدین باید برای اجازه دادن به بچه‌های جوان‌ترشان به دیدن این فیلم‌ها دقت نمایند. این فیلم‌ها حاوی خشونت، آمیزش و برهنگی نیستند؛ فقط حاوی مقداری صحنه عشقی معمول و مواد مخدر می‌باشند.

درجه R

مخفف Restricted-Under 17 به معنی بچه‌های زیر ۱۷ سال باید با والدین همراه باشند یا شخص بزرگتری سرپرست آنها باشد و به این معنی است که هیئت تشخیص داده است که موارد این فیلم‌ها برای بزرگ‌سالان است و والدین بیشتر از فرزندانشان ترغیب می‌شوند که این فیلم‌ها را ببینند. همچنین ممکن است رتبه R به معنی‌های دیگری باشد، فیلم حاوی کلمات رکیک، خشونت، آمیزش و نمایش استعمال مواد مخدر است.

درجه NC-17

مخفف No One 17 and Under Admitted به معنی هیچ شخص ۱۷ سال و زیر ۱۷ سال قادر به تماشای این نوع فیلم‌ها نمی‌باشد، ممکن است فیلم حاوی مناظر واضح آمیزش یا کلمات ناخوشایند یا خشونت زیاد یا تمام موارد باشد. درجه NC-17 بر این دلالت ندارد که فیلم مستهجن و ضد اخلاقی است.

رده بندی سنی فیلم خارجی

سریال ها

رده TV-Y

این رتبه مخصوص کودکان است و برنامه‌هایی را پخش می‌کنند که همه کودکان با همه سنین می‌توانند این برنامه‌ها را تماشا کنند این برنامه‌ها بیشتر برای یادگیری مورد استفاده قرار می‌گیرند و محدودیت خاصی ندارد.

رده TV-Y7

این رتبه‌بندی شبکه برای افراد بالای ۷ سال را در بر می‌گیرد این رتبه برای استعداد یابی کودکان بالاتر از ۷ سال مورد بازدید قرار می‌گیرد و این برنامه‌ها می‌توانند استعداد کودکان را افزایش یا آنها را معرفی کنند.

رده TV-G

این رتبه‌بندی برای تمامی سنین است و همه می‌توانند با این رتبه برنامه‌ها را نظاره کنند این شبکه‌ها امتیاز این را دارند که همه خانواده در کنار هم بدون محدودیت خاصی برنامه‌های تلویزیون را ببینند.

رده TV-PG

این رتبه از برنامه‌ها می‌تواند برای کودکان با سنین پایین مناسب نباشد خانواده می‌تواند با صلاح دید خود این برنامه‌ها را برای کودکان خود به نمایش درآورند قوانین این برنامه‌ها عبارتند از: بدون ناسزا یا بسیار خفیف بدون روابط جنسی یا روابط جنسی بسیار کم و در نهایت نداشتن گفتگوی خشن.

رده TV-14

این برنامه‌ها برای کودکان زیر ۱۴ سال مناسب نیستند و خانواده‌ها این برنامه‌ها را برای آنها مجاز نمی‌دانند. گاهی ممکن است بعضی از صحنه‌ها برای کودکان زیر ۱۴ مناسب نباشند در این صورت از این رتبه‌بندی استفاده می‌شوند.

رده TV-MA

این سری از برنامه‌ها برای سنین پایین ۱۷ مناسب نیستند در این سری شبکه‌ها روابط جنسی به صورت محدود و در بعضی مواقع برهنگی دیده می‌شود ولی به صورت کامل اعمال نمی‌شوند.

در ادامه این دسته بندی ها ممکنه حروف زیر بیاد که دلیل این رده داده شده رو مشخص کنه و به تصمیم گیری کمک کنه:

دیالوگ های های خشن (D)

ناسزا و توهین (L)

صحنه های جنسی و آمیزشی (S)

خشونت و خونریزی (V)

این توضیح بیشتر زمانی کارایی که داره که شما به عنوان والدین مشکلی با دیدن خشونت توسط فرزندتون رو نداشته باشین اما نخواین صحنه جنسی رو ببینه.

 

امروزه فیلم‌هایی که به صورت رسمی پروسه تولید و پخش را پشت سر می‌گذارند، در ابتدای تریلر خود را علائمی درباره ویژگی درجه‌بندی سنی که دارند اطلاعاتی را به مخاطبان می‌دهند که رنگ سبز دارد، همچنین اگر فیلم در انجمن فیلم درجه بندی نشده باشد جمله «این فیلم هنوز درجه‌بندی نشده است» در آغاز آن نوشته شده است و گاهی اوقات هم در ابتدای تریلر فیلمی علائم با رنگ قرمز نشان داده می‌شوند که حاکی از آن است که فیلم و تریلر آن دارای صحنه‌های خشن و نامناسبی هستند.

کم و کیف درجه‌بندی فیلم‌ها در سینمای ایران

 

رده بندی سنی فیلم ایرانی

درجه‌بندی فیلم‌ها براساس اعلام سازمان سینمایی به این شرح است:

گروه ۹+: این فیلم دارای الفاظ یا صحنه‌های نامناسب برای کودکان است و تماشای آن برای کودکان زیر ۹ سال توصیه نمی‌شود.

گروه ۱۲+: این فیلم دارای صحنه‌های نسبتا خشونت آمیز یا دلهره‌آور یا استعمال دخانیات و یا الفاظ نامناسب است و تماشای آن برای افراد زیر ۱۲ سال توصیه نمی‌شود.

گروه ۱۵+: این فیلم دارای صحنه‌های خشونت آمیز، ترسناک یا استعمال مواد مخدر یا روابط خلاف عرف جامعه و یا زبان تند و نامناسب است و تماشای آن برای افراد زیر ۱۵ سال توصیه نمی‌شود.

گروه ۱۸+: این فیلم دارای صحنه‌های افراطی از خشونت یا صحنه‌های استعمال مواد مخدر یا صحنه‌هایی تداعی‌کننده روابط زناشویی و یا الفاط و حرکات نامناسب است و تماشای آن برای افراد زیر ۱۸ سال ممنوع است.

 

آنچه مشخص است تا حدود بسیار زیادی درجه‌بندی در نظر گرفته شده برای سینمای ایران فارغ از آنکه به خوبی جزییات را در نظر گرفته و متناسب با شرایط و عرف جامعه ماست، شباهت‌هایی هم با درجه‌بندی استاندار جهانی دارد و این مسئله نشانگر آن است که دغدغه سلامت روان کودکان در همه دنیا در جایگاه بسیار مهمی قرار دارد و دغدغه‌ها نسبتا مشابه هستند و سینما هم می‌تواند در این زمینه نقش موثری را ایفا کند.

البته تعیین سن کودکان و نوجوانان در درجه‌بندی فیلم‌ها در جهان و ایران براساس اطلاعیه سازمان سینمایی هم تفاوت اندکی دارد اما آنچه درباره ویژگی فیلم‌ها مطرح است تا حدود زیادی شباهت دارند.

جامعه‌شناسان و سینماگران، حامیان درجه‌بندی سنی فیلم‌ها

سال‌ها بود بحث درجه‌بندی فیلم‌ها در سینمای ایران مطرح می‌شد، برای مدتی مورد توجه و بحث سینماگران و فعالان این حوزه قرار می‌گرفت و پس از مدتی به فراموشی سپرده می‌شد اما این بار سازمان سینمایی گام جدی را در برقراری این موضوع برداشته و جامه عمل بر این اتفاق نیک پوشانده است که این اتفاق تمجید کارشناسان حوزه جامعه شناسی و فعالان این حوزه را هم به همراه داشت.

عماد افروغ جامعه شناس با تاکید بر اینکه نظام درجه بندی سنی فیلم‌های سینمایی به جهت پیشگیری از آسیب‌های روحی و ذهنی در گروه‌های سنی پایین لازم و ضروری است، به خبرآنلاین گفت: «اجرای درست این طرح در جلوگیری از آثار مخرب و تشویش افکار مخاطبان کم سن و سال سینما موثر است و باید ابزارهای کنترلی برای بعد از اکران عمومی و پخش این فیلم‌ها در شبکه نمایش خانگی در نظر گرفته شود.»

علی اصغر محکی مدرس دانشگاه هم در این باره اینطور نظرش را بیان کرد: «این‌گونه محدودیت‌ها علاوه بر مسائل جنسی باید شامل محدودیت خشونت، بد زبانی، صحنه‌های ترسناک و… هم شود، اصل موضوع فرخنده و خوب است چون کودکان و نوجوانان به لحاظ ویژگی‌های شخصیتی و ذهنی آمادگی پذیرش اینگونه تصاویر را نداشته و تاثیر مخربی بر ذهن و روان این طیف سنی خواهد گذاشت. ممکن است اعلام محدودیت سنی برای برخی فیلم‌ها به نوعی ایجاد محرک برای تماشای آن فیلم از سوی طیف سنی منع شده باشد که باید برای جلوگیری از آن تدابیری اندیشیده شود.»

در این میان سینماگران سرشناسی هم ضمن استقبال از درجه بندی سنی فیلم‌ها، نظرات خود را درباره چگونگی ظهور و بروز آن مطرح کردند، از جمله سیدجمال ساداتیان تهیه‌کننده و سینمادار که گفت: «رده‌بندی سنی فیلم‌های سینمایی کار بسیار خوبی است و فواید زیادی دارد که منجر به اتفاقات خوب می‌شود، البته اجبار نباید باشد چون نتیجه عکس دارد و مقاومت ایجاد می‌کند.»

سیدغلامرضا موسوی عضو هیات رییسه شورای‌عالی تهیه‌کنندگان هم نظر خود را اینچنین مطرح کرد: «با اجرای رده‌بندی سنی، خانواده‌ها برای دیدن فیلم‌ها اطمینان پیدا می‌کنند و می‌دانند کدام فیلم برای کودک، نوجوان و یا جوانشان مناسب است و علاوه بر آن اعضای شورای پروانه نمایش فیلم‌ها با دست بازتری عمل می‌کنند.»

سیدمحمود رضوی تهیه‌کننده سینما هم در توییتی این اقدام را یکی از مهم‌ترین اتفاقات سینمای ایران در سال جدید دانست و تاکید کرد که این قانون هم نمایش فیلم‌ها را ضابطه‌مند می‌کند و هم سخت‌گیری‌های بیهوده در زمینه اصلاحی فیلم‌ها را سامان می‌دهد چون قطعا ممیزی فیلم برای یک کودک ۹ ساله با یک فرد بالغ متفاوت است.

آنچه از نظرات بر می‌آید دغدغه و نگرانی کارشناسان از سیستم و شیوه اجرای این طرح است، در واقع اجرای درست شرط آن است که این طرح بتواند تاثیرگذار باشد و به نتیجه مثبتی که مدنظر همگان است برسد، پرهیز از اجبار در عین کنترل و اجرای درست به نحوی که کودکان و نوجوانان را درباره فیلم‌ها کنجکاو نکند که تاثیر عکس دارد، بسیار قابل توجه و مهم است.

درجه‌بندی سنی فیلم‌ها از چه زمانی آغاز شد؟

اوایل قرن بیستم با گلایه برخی از گروه‌ها و سازمان‌ها از اینکه فیلم‌های تولیدی هالیوود و برخی دیگر از کشورها برای کودکان و نوجوانان مناسب نیستند، برای نخستین بار موضوع درجه‌بندی فیلم‌ها بر سر زبان‌ها افتاد، اتفاقی که به تبع آن در آمریکا فهرستی از فیلم‌ها و تئاترهایی که برای کودکان مناسب نیستند در چند شهر آمریکا از جمله شیکاگو منتشر شد و در نهایت در مجلس آمریکا قانونی برای نمایش فیلم‌ها براساس محدودیت‌های سنی به تصویب رسید، پس از مدتی سایر کشورها هم تصمیم به اجرای قانون نمایش فیلم‌ها با محدودیت سنی بالای ۱۹ سال گرفتند.

نخستین درجه بندی شامل سه دسته بود، رده G برای همه سنین، M با نظارت والدین و R مختص گروه سنی بالای ۱۷ سال. البته چند سال بعد این درجهبندی با تشکیل انجمن فیلم آمریکا دستخوش تغییراتی شد.

انجمن فیلم آمریکا با نام اختصاری (MPAA) یک سازمان مستقل در آمریکا به شمار می‌آید که فعالیت خود را از نوامبر سال ۱۹۶۸ آغاز کرد، این انجمن قوانینی را برای درجهبندی فیلم‌ها در نظر می‌گیرد و این قوانین را به کمپانی‌های فیلمسازی ابلاغ می‌کند، همچنین وظیفه نظارت بر درجه‌بندی فیلم‌های تولیدی که قرار است به بازار بیایند بر عهده این انجمن است. با این حال کمپانی‌ها الزامی برای قرار دادن فیلم‌هایشان در سامانه این انجمن برای درجه‌بندی ندارند اما قوانین سخت‌گیرانه‌ای جهت انجام این کار در نظر گرفته شده است.

دیدگاه بگذارید 0